COVID-19 wordt veroorzaakt door het SARS-CoV-2 coronavirus, een nieuw type coronavirus dat voor het eerst werd geïdentificeerd in december 2019. Dit virus behoort tot de familie van coronavirussen die respiratoire infecties veroorzaken bij mensen. SARS-CoV-2 kan variëren van milde verkoudheidsymptomen tot ernstige longontsteking. Het virus blijft evolueren door mutaties, wat resulteert in verschillende varianten met uiteenlopende transmissie-eigenschappen en ernst van de ziekte.
De meest voorkomende COVID-19 symptomen zijn koorts, hoest, vermoeidheid en verlies van smaak of geur. Andere symptomen kunnen zijn: keelpijn, hoofdpijn, spierpijn, kortademigheid, misselijkheid, diarree en verstopte neus. Symptomen kunnen variëren van zeer mild tot levensbedreigende complicaties. Sommige mensen blijven asymptomatisch maar kunnen het virus wel overdragen. Bij ernstige symptomen zoals aanhoudende koorts, ademhalingsmoeilijkheden of pijn op de borst is medische hulp noodzakelijk.
COVID-19 verspreidt zich hoofdzakelijk via druppeltjes die vrijkomen bij hoesten, niezen, spreken of ademen van geïnfecteerde personen. Transmissie kan plaatsvinden via:
Het besmettingsrisico is hoger in drukke, gesloten ruimtes en bij langdurig contact zonder beschermingsmaatregelen.
De incubatieperiode van COVID-19 bedraagt gemiddeld 5-6 dagen, maar kan variëren van 1 tot 14 dagen na blootstelling aan het virus. Mensen zijn het meest besmettelijk in de eerste dagen na het ontstaan van symptomen, maar kunnen ook 1-2 dagen voor symptoomontwikkeling al besmettelijk zijn. Asymptomatische personen kunnen eveneens het virus overdragen, hoewel dit minder vaak voorkomt dan bij symptomatische gevallen.
In België zijn mondmaskers verplicht in specifieke situaties zoals openbaar vervoer, zorginstellingen en tijdens bepaalde medische procedures. Chirurgische maskers en FFP2-maskers bieden effectieve bescherming tegen virusdeeltjes. Stoffen mondmaskers kunnen gebruikt worden voor algemene bescherming in publieke ruimtes. Draag het masker correct over neus en mond, vermijd het masker aan te raken tijdens gebruik, en vervang het regelmatig. Gezichtsschilden kunnen extra bescherming bieden als aanvulling op mondmaskers.
Regelmatige handhygiëne is cruciaal voor COVID-19 preventie. Was handen minstens 20 seconden met water en zeep, vooral na publieke contacten, voor het eten en na toiletbezoek. Gebruik alcoholgebaseerde handgel (minimaal 60% alcohol) wanneer water en zeep niet beschikbaar zijn. Desinfecteer regelmatig aangeraakte oppervlakken zoals deurklinken, telefoons en werkbladen met geschikte desinfectiemiddelen. Vermijd het aanraken van gezicht, ogen, neus en mond met ongewassen handen om virusoverdracht te voorkomen.
Houd minimaal 1,5 meter afstand van anderen, vooral in publieke ruimtes en bij contact met personen buiten uw huishouden. Vermijd drukke plaatsen en grote bijeenkomsten waar mogelijk. Zorg voor goede ventilatie in binnenruimtes door ramen en deuren open te zetten. Blijf thuis bij ziektesymptomen en laat u testen bij COVID-19 verdenkingen. Neem deel aan het vaccinatieprogramma volgens de aanbevelingen van de Belgische gezondheidsautoriteiten. Deze maatregelen helpen de verspreiding van het virus binnen de gemeenschap te beperken.
In België zijn verschillende antivirale medicijnen beschikbaar voor de behandeling van COVID-19, verkrijgbaar via voorschrift in erkende apotheken. Deze geneesmiddelen zijn specifiek ontwikkeld om de vermenigvuldiging van het SARS-CoV-2 virus te remmen en de ernst van de ziekte te verminderen. Het FAGG (Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten) houdt toezicht op de goedkeuring en distributie van deze antivirale behandelingen. Uw apotheker kan u adviseren over beschikbaarheid en toedieningsrichtlijnen volgens de laatste Belgische gezondheidsrichtlijnen.
Paxlovid is een van de meest voorgeschreven antivirale medicijnen voor COVID-19 in België, effectief wanneer het binnen vijf dagen na het ontstaan van symptomen wordt ingenomen. Dit medicijn is beschikbaar op voorschrift voor patiënten met een verhoogd risico op ernstige complicaties. Andere behandelingen kunnen Remdesivir en monoklonale antilichamen omvatten, afhankelijk van de ernst van de infectie. Uw huisarts of specialist bepaalt welke behandeling het meest geschikt is voor uw specifieke situatie en medische voorgeschiedenis.
Voor symptomatische verlichting van COVID-19 zijn verschillende medicijnen zonder voorschrift verkrijgbaar in Belgische apotheken. Paracetamol wordt aanbevolen als eerste keuze voor koorts en pijn, terwijl ibuprofen ook effectief kan zijn bij ontstekingsgerelateerde symptomen. Deze medicijnen helpen bij het verlichten van hoofdpijn, spierpijn en koorts die vaak gepaard gaan met COVID-19.
Aanhoudende hoest en keelpijn behoren tot de meest voorkomende COVID-19 symptomen die medicamenteuze ondersteuning kunnen vereisen. Hoestonderdrukkers zoals dextromethorfan en keelsprays met lokale verdovende werking zijn beschikbaar in Belgische apotheken. Keeltabletten met antiseptische eigenschappen kunnen ook verlichting bieden bij keelpijn en irritatie. Uw apotheker kan het meest geschikte product adviseren op basis van uw specifieke symptomen en andere medicijnen die u mogelijk gebruikt.
Belgische apotheken bieden een breed scala aan COVID-19 antigeentests die geschikt zijn voor thuisgebruik. Deze tests zijn goedgekeurd door het FAGG en bieden snelle resultaten binnen 15-30 minuten. De meeste verkrijgbare tests zijn neuswattests die gemakkelijk thuis uit te voeren zijn. Verschillende merken en formaten zijn beschikbaar, variërend van enkelvoudige tests tot voordeelpakketten voor gezinnen. Uw apotheker kan u adviseren over de meest betrouwbare en gebruiksvriendelijke opties die voldoen aan de Belgische kwaliteitsnormen.
Het correct uitvoeren van een COVID-19 zelftest is essentieel voor betrouwbare resultaten. Begin met het wassen van uw handen en het lezen van alle instructies voordat u start. Voer de test bij voorkeur uit in de ochtend voordat u eet, drinkt of tanden poetst. Volg de exacte tijdsinstructies voor het aflezen van resultaten en gebruik de test niet na de vervaldatum. Bij twijfel over de uitvoering kunt u altijd contact opnemen met uw apotheker voor verduidelijking van de stappen.
Een positief testresultaat toont meestal twee lijnen en betekent waarschijnlijke COVID-19 infectie. Een negatief resultaat toont één controlelijn en sluit infectie niet volledig uit, vooral bij milde symptomen. Een ongeldig resultaat zonder controlelijn vereist herhaling van de test. Bij een positief resultaat is isolatie noodzakelijk en dient u de geldende Belgische quarantainerichtlijnen te volgen. Raadpleeg altijd uw huisarts bij positieve resultaten of aanhoudende symptomen ondanks negatieve tests.
Vitamine D speelt een cruciale rol bij het ondersteunen van het immuunsysteem en kan helpen bij het verminderen van infectierisico's. Een tekort aan vitamine D komt vaak voor, vooral tijdens wintermaanden in België. Zinksupplementen ondersteunen eveneens de immuunfunctie en kunnen de duur van verkoudheidssymptomen verkorten. Raadpleeg uw apotheker voor het juiste doseeradvies en kwaliteitsproducten die geschikt zijn voor uw specifieke behoeften en leeftijdsgroep.
Vitamine C is een krachtige antioxidant die het immuunsysteem ondersteunt en cellen beschermt tegen oxidatieve stress. Hoewel een gezond dieet meestal voldoende vitamine C levert, kunnen supplementen nuttig zijn tijdens ziekte of stress. Andere belangrijke antioxidanten zoals vitamine E, selenium en flavonoïden werken synergetisch samen. Combinatiepreparaten bieden vaak een uitgebalanceerde samenstelling voor optimale immuniteitsondersteuning.
Probiotica ondersteunen de darmgezondheid en versterken het immuunsysteem, aangezien 70% van onze afweer in de darmen zetelt. Natuurlijke immuniteitsversterkers omvatten verschillende plantaardige extracten en supplementen:
Kies voor hoogwaardige probiotica met meerdere bacteriestammen voor optimale resultaten.
Zoek onmiddellijk medische hulp bij ernstige symptomen zoals aanhoudende hoge koorts boven 38.5°C, kortademigheid, pijn op de borst, verwardheid of blauwverkleuring van lippen. Andere alarmsignalen zijn aanhoudende hoest met bloed, extreme vermoeidheid die niet verbetert, of verslechtering van symptomen na initiële verbetering. Oudere personen en mensen met onderliggende aandoeningen moeten extra waakzaam zijn en bij twijfel altijd professionele zorg raadplegen.
Apothekers spelen een essentiële rol in de COVID-19 zorgverlening door toegankelijk advies te bieden over symptoombehandeling, medicijninteracties en preventieve maatregelen. Zij kunnen helpen bij het kiezen van geschikte zelfzorgproducten, vaccinatievragen beantwoorden en doorverwijzen naar huisartsen wanneer nodig. Uw apotheker is een betrouwbare eerste aanspreekpunt voor gezondheidsvragen en staat klaar om u te ondersteunen tijdens uw herstelproces.
Voor niet-urgente COVID-19 vragen kunt u contact opnemen met uw huisarts of onze apotheek tijdens openingsuren. Bij spoedgevallen belt u 112 of gaat u naar de dichtstbijzijnde spoeddienst. Voor algemene COVID-19 informatie raadpleegt u de website van Sciensano of belt u de gratis infolijn 0800/14.689. Onze apothekers staan dagelijks voor u klaar om vragen te beantwoorden en u door te verwijzen naar de juiste zorgverlener indien noodzakelijk.
